مشاركت اجتماعی چیست
در بررسی مشاركت با رویكردهای متفاوتی روبه رو هستیم. رویكرد ساختاری كاركردی كه از منظر نظام مندی و كاركردی مشاركت را تعریف می كند، مشاركت را فرآیندی می داند كه در آن اجزاء و عناصر متشكله نظام به گونه ای كار كرد دارند كه به ثبات و موازنه اجتماعی منجر می شود. نظریه پردازان این رویكرد در قالب الگوی نوسازی بر این باورند كه بدون رشد شخصیت اجتماعی، مشاركت اجتماعی آگاهانه و داوطلبانه تحقق پیدا نمی كند. بنابر این، با تغییر در نظام تمایلات افراد در فرآیند جامعه پذیری و فرهنگ پذیری، باید به بسط اخلاق مسئولیت، خردورزی، خوداتكایی، فعال گرایی، عام گرایی و میل به پیشرفت، كه زمینه ساز مشاركت اجتماعی هستندع اقدام كرد. آنها با تاكید بر اراده گرایی بر این باور هستند كه مردم قادرند دنیای اجتماعی خود را شكل دهند، بدون اینكه تابع محدودیت های ساختارهای اجتماعی باشند. بر این اساس، مشاركت قبل از اینكه نمود عینی پیدا كند، پدیده ای ذهنی است كه باید آن را در افكار، عقاید، رفتار و خلاصه در فرهنگ مردم جست و جو كرد.
منبع : كتاب مجموعه مقالات مشاركت اجتماعی، غلامرضا غفاری(مطالعات فرهنگی و ارتباطات(1391)، شماره 27:116-142
سرمایه اجتماعی، هویت و مشاركت اجتماعی
ماركوس(Markus )و التون(Elton ) اهمیت و نقش اساسی مشاركت را در زندگی اجتماعی در سه سطح برشمرده اند:
در سطح نخست، مشاركت فرد را به یك شهروند برجسته تبدیل می كند،
در سطح دوم، مشاركت جامعه بهتری ایجاد كرده و هنجارهای مشاركت و اعتماد را بهبود می بخشد؛
در سطح سوم، مشاركت حكومت داری بهتری ایجاد می كند.
منبع : كتاب مجموعه مقالات مشاركت اجتماعی، مریم سروش، حسین افراسیابی (دو فصلنامه پژوهش جوانان، فرهنگ و جامعه(پاییز و زمستان 89)، شماره 5:123-155

تاثیر آموزش مهارت های زندگی بر افزایش مشاركت اجتماعی كودكان
یكی از مهمترین اولویت های جوامع امروزی، افزایش مشاركت همه اقشار جامعه در فعالیت های اجتماعی است. از آنجا كه سال های نخست زندگی آثار ماندگاری بر زندگی فرد دارد، تدابیر آموزشی نه تنها بر چگونگی رشد كودك، بلكه بر نحوه پیشرفت هر كشور نیز تاثیر می گذارد. با توجه به تامین حداقل نیازهای اساسی مادی، در وضعیت كنونی، جوامع بشری با چالش های جدیدی در مورد كیفیت زندگی افراد و مشاركت اجتماعی به عنوان ملاك های جامعه سالم رو به رو هستند. مطالعات نشان داده است كه مشاركت اجتماعی پایین و فقدان حمایت های اجتماعی با تاثیر منفی بر روی سلامت جسمانی و روانی افراد رابطه دارد. مشاركت اجتماعی كودكان در روند رشد بهینه و سلامت آنها اهمیت اساسی دارد. پیمان نامه حقوق كودك نیز مشاركت اجتماعی كودكان را جزئی از حقوق آنان به حساب می آورد.
تحقیقات بین المللی نشان می دهند كه كیفیت مشاركت اجتماعی كودكان، قویاً می تواند پیش بینی كننده موفقیت تحصیلی، شغلی و پایگاه اجتماعی آنها در آینده باشد. از دهه 1980 و 1990، تفكر توانمندسازی، اعطای مسئولیت ها و ایجاد فرصت های بیشتر برای مشاركت كودكان به دو گونه رواج یافته است: برخی تشویق و ترغیب به مشاركت را توصیه كرده، ولی اكثر صاحب نظران بر نیازهای آشكار آموزش كودكان در زمینه حقوق و مسئولیت های اجتماعی تاكید ورزیده اند. با توجه به تحقیقات گسترده سازمان های بین المللی مانند یونیسف و صندوق بین المللی پول و نیز مطالعات پژوهشگران مستقل، این نظریه مكرراً تایید شده است كه با آموزش می توان بر میزان مشاركت كودكان افزود و آنها را نسبت به حقوق خود آگاه كرد. این گروه كه تازه به محیط اجتماعی وسیع تری وارد شده اند، نیازمند اجتماعی شدن و مشاركت بیشتر در فعالیت های اجتماعی هستند. روان شناسان معتقدند 7 تا11 سالگی بهترین زمان برای آموزش مهارت های اجتماعی به كودكان است، زیرا آنها در این دوره هیچ گونه تعارض درونی و برون روانی ندارند. به عبارت دیگر، آنها تعارضات دوره كودكی را پشت سر گذاشته اند و هنوز با تعارضات دوره بلوغ روبه رو نشده اند. با طراحی برنامه هایی به منظور آموزش مهارت های زندگی به كودكان، می توان آنها را برای مشاركت بیشتر در فعالیت های اجتماعی كه از جمله حقوق عینی آنهاست، آماده كرد. آموزش مهارت زندگی بیشتر در افزایش مشاركت كودكانی تاثیر داشته است كه در طیف مشاركت اجتماعی ضعیف قرار داشته اند و این تاثیر در كودكانی كه قبل از اجرای برنامه مشاركت متوسط به بالا برخوردار بوده اند، كمتر به چشم می خورد.
منبع : كتاب مجموعه مقالات مشاركت اجتماعی، سیدعلی سینا رحیمی، لیلا سلیمانی نیا ( فصلنامه رفاه اجتماعی(پاییز 1387)، سال هشتم، شماره 30 و 31:313-331 : كتاب مجموعه مقالات مشاركت اجتماعی، چكیده مقاله های منتخب مجله های علمی-پژوهشی علوم اجتماعی درباره مشاركت اجتماعی - رضا امیدی با نظارت غلامرضا غفاری، محمدرضا جوادی یگانه ، همكاران یاسر باقری، خیام عزیزی مهر، صدیقه یعقوبی فاز)